Η OviTest τελικά δεν είναι Γαλλική εταιρεία γενετικής. Είναι εθνική υποδομή δεδομένων με συνεταιριστικό περίβλημα. Ιδρύθηκε το 1973 στη Νότια Γαλλία, στη ζώνη που τροφοδοτεί με γάλα το Roquefort. Πενήντα τέσσερα χρόνια αργότερα διαχειρίζεται 79.000 προβατίνες pedigree Lacaune, 220 επιλεγμένες εκμεταλλεύσεις, 2.000 μέλη-κτηνοτρόφους, και εκτελεί 330.000 τεχνητές σπερματεγχύσεις και πάνω από μισό εκατομμύριο υπέρηχους τον χρόνο. Ο κύκλος εργασιών της είναι μόλις 6 εκατ. ευρώ. Δηλαδή πολύ μικρός σε σχέση με την αξία που δημιουργεί, γιατί λειτουργεί μη κερδοσκοπικά και διαχέει τη γενετική πρόοδο στα μέλη της «σε τιμή κόστους», επανεπενδύοντας τα πάντα σε ακρίβεια επιλογής, ανθεκτικότητα και μακροβιότητα.
Το νούμερο που μετράει είναι άλλο. Πάνω από 500 λίτρα ανά προβατίνα ετησίως και περίπου 350 ευρώ καθαρό λειτουργικό αποτέλεσμα ανά ζώο, με τιμή παραγωγού στα 1,2 €/λίτρο στη Γαλλία. Τιμή που είναι δραματικά κατώτερη της ελληνικής. Η κερδοφορία εκεί δεν προκύπτει από την τιμή. Προκύπτει από το ζώο. Και εδώ αρχίζει το ελληνικό πρόβλημα, που δεν είναι αυτό που νομίζουμε.
Εισάγουμε Lacaune από το 1998. Σχεδόν τριάντα χρόνια. Περίπου 5.800 θηλυκά και κριάρια ετησίως, για τα έτη 2022-2024 με τη ζήτηση σταθερά υψηλότερη της προσφοράς. Πριν το 2022 ο αριθμός αυτός ήταν κάτω από 1.000. Κι όμως η παραγωγικότητα του ελληνικού ποιμνίου δεν έχει μεταβληθεί διαρθρωτικά. Η εξήγηση είναι απλή και δυσάρεστη. Η γενετική δεν είναι απόθεμα, είναι ροή. Αγοράζοντας ζώα δεν αγοράζεις σχήμα επιλογής. Αγοράζεις ένα στιγμιότυπο μιας διαδικασίας που συνεχίζει να τρέχει αλλού, χωρίς εσένα. Χωρίς γενεαλογικό μητρώο, συστηματικές γαλακτομετρήσεις, έλεγχο απογόνων και δικό μας δίκτυο αναπαραγωγής, το εισαγόμενο γενετικό υλικό αποδομείται μέσα σε δύο-τρεις γενιές. Και ξαναπληρώνουμε. Επ’ αόριστον. Αυτό δεν είναι επένδυση σε ζωικό κεφάλαιο, είναι ενοίκιο σε ξένη γενετική. Ενοίκιο, leasing.-
Η συγκυρία κάνει το ερώτημα επείγον. Μετά την ευλογιά, η επανασύσταση των κοπαδιών αντιμετωπίζεται λογιστικά, ως αντικατάσταση απολεσθέντος κεφαλαίου. Είναι όμως η μοναδική ευκαιρία μιας γενιάς να αλλάξει η γενετική βάση του κλάδου. Το ζήτημα δεν είναι πόσα ζώα θα μπουν από 01/01/27 και με ποια αποζημίωση. Είναι ποια ζώα, με ποιο σχήμα, και ποιος κρατάει τα δεδομένα μετά.
Υπάρχει και μια τελευταία παρατήρηση, ακόμη πιο άβολη. Η OviTest είναι συνεταιρισμός. Τεχνοκρατικός, εξαγωγικός, με 50% των αρσενικών του να φεύγει στο εξωτερικό και θυγατρική στην Ισπανία από το 2017. Αποδεικνύει ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν ήταν ποτέ το συνεταιριστικό σχήμα καθαυτό. Ήταν η απουσία στρατηγικής μέσα σε αυτό.
Η γενετική πρόοδος δεν αγοράζεται σε παλέτες. Χτίζεται με πενήντα χρόνια πειθαρχίας στη μέτρηση. Και η μέτρηση είναι το φθηνότερο πράγμα που αρνούμαστε συστηματικά να κάνουμε στην ελληνική κτηνοτροφία.